Op deze pagina:
Doel van de legionellafiches
In het Legionellabesluit zijn voor bestaande installaties geen eisen meer opgelegd wat betreft de structuur en functionaliteit van het systeem. Exploitanten van dergelijke inrichtingen zijn ook niet meer verplicht de structuur van hun installatie vóór een bepaalde datum aan te passen. Zij kunnen ervoor kiezen om een aanvaardbaar (of eventueel hetzelfde) niveau van veiligheid te bereiken door een intensiever veiligheidsbeheer.
Een beheersplan en een risicoanalyse blijven wel verplicht voor alle inrichtingen en alle aerosolproducerende installaties. De te nemen maatregelen zijn afhankelijk van de individuele installatie en moeten beschreven worden in een op te maken risicoanalyse en beheersplan.
De Vlaamse overheid heeft door het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) 20 fiches laten ontwikkelen die exploitanten helpen bij het detecteren en saneren van potentiële probleempunten.
Terug naar boven
Opbouw fiches en downloads
Hoe zijn de fiches opgebouwd?
Elke fiche bestaat uit volgende luiken:
- Betrokken hotspot: identificatie van het betrokken installatieonderdeel dat een risico vertoont. Daaronder illustreren één of meerdere foto's of schema's de hotspot. De beschrijving van wat die illustraties juist tonen, wordt aangegeven in de rubriek “beschrijving”.
- Risico-omschrijving: omschrijving van de gunstige factoren voor de ontwikkeling van de legionellakiem. Een samenvatting van de factoren die in het concrete geval de groei van legionella bevorderen wordt hieronder hernomen onder de titel “Legionella bevorderende factoren”.
- Risicobeoordeling: kwalitatieve beoordeling van de kans dat legionellagroei effectief optreedt. In de mate van het mogelijke wordt er ook een aanduiding gegeven van het risico voor de gezondheid.
- Oplossing: beschrijving van de maatregelen die kunnen genomen om het risico te beperken.
Download de fiches
Via onderstaande links kunt u elke fiche apart fiches of alle fiches samen downloaden.
- Fiche 1: Koudwaterleiding in een verwarmde koker (PDF, 76 kB).
- Fiche 2: Buffervat voor koudwater in een verwarmde ruimte (PDF, 206 kB).
- Fiche 3: Waterleidingen boven een radiator (PDF, 112 kB).
- Fiche 4: Wanverbindingen bij een overdrukbeveiliging (PDF, 58 kB).
- Fiche 5: Niet afgedekt pekelvat van een waterverzachter (PDF, 105 kB).
- Fiche 6: Corrosie van leidingonderdelen in galvanisé (PDF, 204 kB).
- Fiche 7: Warmwaterproductie op 45°C (PDF, 154 kB).
- Fiche 8: Niet geïsoleerde bodem van en warmwatervoorraadvat (PDF, 195 kB).
- Fiche 9: Voorraadvat van een zonneboiler (PDF, 119 kB).
- Fiche 10: Warmwaterdistributie op 45°C (PDF, 711 kB).
- Fiche 11: Warmwaterkringsysteem zonder isolatie en afregelmogelijkheden (PDF, 216 kB).
- Fiche 12: Niet meer gebruikte douches (PDF, 90 kB).
- Fiche 13: Niet geplaatste of weggenomen sanitaire toestellen (PDF, 79 kB).
- Fiche 14: Weinig gebruikte tappunten in technische lokalen (PDF, 72 kB).
- Fiche 15: Weinig gebruikte douches PDF, 123 kB).
- Fiche 16: Sanitaire expansievaten (PDF, 97 kB).
- Fiche 17: Ontluchters en dempers op hoge punten (PDF, 67 kB).
- Fiche 18: Natte brandleiding (PDF, 150 kB).
- Fiche 19: Verdeelcollectoren met stagnerende zones (PDF, 681 kB).
- Fiche 20: Reservepompen (PDF, 82 kB).
Alle fiches: 20 legionellarisicopunten in sanitaire installaties (PDF, 726 kB).
Terug naar boven
Legionellabevorderende factoren
De legionellakiem is van nature aanwezig in vele soorten water, ook in drinkwater. Aan de waterteller, bij de inkom van het gebouw, is die kiem aanwezig maar vrijwel niet te detecteren. In de waterinstallaties binnen de gebouwen kunnen bepaalde omstandigheden echter de groei (vermenigvuldiging) van de bacterie bevorderen. Hieronder vindt u een overzicht van de legionellabevorderende factoren.
Temperatuur
De belangrijkste groeifactor is de temperatuur. Zolang die onder de 20°C blijft is er geen vermenigvuldiging van de bacterie. Groeibevorderend is een temperatuur van 20° (zeker vanaf 25°C) tot 50°C, met een maximale groei bij 35 à 40°C. Afsterven van de bacterie treedt op boven de 50°C en verloopt des te sneller naarmate de temperatuur hoger is. Ontwikkeling van de bacterie moet dus steeds gevreesd worden als de temperatuur van het water zich tussen de 25 en de 50°C bevindt. Om zeker te zijn dat er dat er geen ontwikkeling meer is moet de temperatuur minstens 55°C bedragen.
Voedingsstoffen
Voor hun groei hebben micro-organismen voedingstoffen nodig: aminozuren, mangaan, magnesium, ijzer … Die voedingstoffen vindt men terug in de biofilm die zich onvermijdelijk vormt op de wanden van de leidingen en hun onderdelen. Bevorderlijk voor de vorming van die biofilm zijn onder andere lage stromingssnelheden en de aanwezigheid van organische verontreinigingen in het water.
Qua voedingsstoffen heeft vooral een toenemende ijzerconcentratie een bevorderend effect op de groei van de kiem, voor zover men de 50 mg ijzer per liter water niet overschrijdt. Water kan aangerijkt worden door ijzer als gevolg van de corrosie van ijzerhoudende installatieonderdelen zoals bv. verzinkt stalen buizen.
Corrosie van verzinkt staal (gegalvaniseerd) is dus zeker ook een risicofactor.
Andere bevorderende factoren
Andere bevorderende omstandigheden voor de groei van de bacterie zijn:
- stagnerend water, zoals in dode vertakkingen, leidingen naar weinig gebruikte tappunten;
- afzettingen of sediment, gevormd door het water meegevoerde deeltjes of overmatige kalkvorming (ketelsteen).
Terug naar boven